Παρουσίαση Κ. Μαύρος 18-07-07

Ποιος είναι ο Κώστας Μαύρος;

Κυρίες και κύριοι καλησπέρα σας,
Σας ευχαριστούμε για την αποψινή σας προσέλευση. Η παρουσία σας τιμά το συγγραφέα και το Σύλλογο Αναγέννηση.

 

Απόψε θα μιλήσουμε για ένα χρυσοπράσινο φύλλο ριγμένο στο πέλαγο ονόματι Κώστας Μαύρος.
Ας μου επιτρέψει το ακροατήριο να παραφράσω το στίχο «Ο δρόμος είχε τη δική του ιστορία» από το τραγούδι του Μάνου Λοίζου και της Κωστούλας Μητροπούλου και να πω: Ο άνθρωπος είχε τη δική του ιστορία. 
Αυτόν τον άνθρωπο θα σκιαγραφήσουμε απόψε στη β΄ βιβλιοπαρουσίαση της Δανειστικής Βιβλιοθήκης του Δήμου Ακράτας και της Αναγέννησης. Νέοι της Ακράτας θα μας ταξιδέψουν με τραγούδια που όλοι αγαπήσαμε. Τραγούδια που θα μας συντροφεύσουν σε μυθικούς κόσμους και κοντινά τοπία όπως αυτά περιγράφονται στα βιβλία του.

Ο εκλεκτός προσκεκλημένος μας Γιώργος Θωμάς, τέως Γεν. Γραμματέας του Υπουργείου Πολιτισμού, υποψήφιος βουλευτής του ΠΑΣΟΚ αλλά και φίλος της Ακράτας θα παρουσιάσει το νέο βιβλίο του τιμώμενου συγγραφέα «Ηώς η αλεξίκακος γυναίκα» από τις εκδόσεις Ίκαρος.

Ας επανέλθουμε όμως στις νότες. Κέρδισε λοιπόν σε αυτή τη μουσική αναμέτρηση η σύνθεση του Θεοδωράκη και βεβαίως οι στίχοι του Λεωνίδα Μαλένη για την Κύπρο και σίγουρα για καλό, αφού μου δίνει τη δυνατότητα να αρχίσω από τη γενέτειρά του συγγραφέα. Πολλές φορές, βλέπετε, αδυνατούμε να απαρνηθούμε τον τόπο που μας γέννησε ακόμα κι όταν αυτός οικτρά μας πληγώνει. Αδύναμοι, σαν πληγωμένα θεριά, ή σαν αποκεφαλισμένοι Μινώταυροι γυρίζουμε στον τόπο του εγκλήματος για να ξετυλίξουμε το μίτο της ύπαρξής μας. Κι η Κύπρος η μητέρα Γη για το Μαύρο ήταν πάντα η γη των δαιμόνων, των ακόλουθων των Θεών. Αγαπημένη και συνάμα καταραμένη.
Ένας μικρός δαίμονας κι αυτός ενσωματώθηκε στη μικρή κοινωνία της Ακράτας αφού ο έρωτας τον έδεσε χειροπόδαρα με την Ανθούλα της ζωής του. Ας ακούσουμε λακωνικά το βιογραφικό του για να καταλάβουμε καλύτερα τον άνθρωπο.

Σύντομον Βιογραφικό σημείωμα
από την προφορική παράδοση

Γεννήθηκε –ακόμα το κρύβει- μεταξύ 1942 -43 στην καρδιά του εμπορικού κέντρου, στον Άγιο–Λουκά Λευκωσίας.
Τον βάφτισε ο παπα-Κορνήλιος που λάμπει σαν ήλιος.

Η οικογένειά του συμβίωνε αρμονικά με τους Τουρκοκύπριους.
Η συνοικία του Αϊ –Λουκά ανήκει τώρα στα κατεχόμενα. Πρόσφυγας αυτός και η οικογένειά του.

Έχει έναν αδελφό τον Νίκο και πολλά ξαδέλφια στη Λευκωσία.

Ο πατέρας του Μιχάλης εμποροράφτης.

Η μητέρα του Σταυρούλα μεγάλη κουμανταδόρα.

Είναι περήφανος για τον παππού του. Παφίτης ων, πολυτεχνίτης και ερημοσπίτης. Είχε, ο παππούς του, πολλά παιδιά και με τη γυναίκα του και με άλλες.

Ο Κώστας Μαύρος τέλειωσε το Παγκύπριο Γυμνάσιο στη Λευκωσία.
Μπήκε στο Πανεπιστήμιο Αθηνών με υποτροφία.

Γυναίκα του η Ανθούλα Γεωργικοπούλου, η πατριώτισσά μας.
Τη γνώρισε φοιτητής. Παντρεύτηκε στη Λευκωσία. Ήταν τυχερός!

Όντας φοιτητής έλαβε ενεργό μέρος στην αντίσταση κατά των Άγγλων και Τούρκων. Κάτω από το κρεβάτι του έκρυβε όπλα και προκηρύξεις. Παιδί του εθνάρχη Μακαρίου.
Υπηρέτησε για 5 χρόνια περίπου ως Μαθηματικός στο Παγκύπριο Γυμνάσιο.  Ερχόταν κάθε καλοκαίρι στην Ελλάδα.

Ερχόμενος από το Αίγιο, καιγόταν τότε το δάσος του Σελινούντα και του Πλατάνου, άκουσε από το ραδιόφωνο το θλιβερό γεγονός. Την εισβολή στην Κύπρο. Ήταν Ιούλιος του 1974.
Δεν ξαναπήγε στην Κύπρο.
Κυνηγημένος από το κατεστημένο της Κύπρου έμεινε στην Ελλάδα. Δούλεψε για δυο χρόνια ως βοηθός καθηγητή  στο Πανεπιστήμιο Πατρών.

Διορίστηκε Μαθηματικός στο Γυμνάσιο Ακράτας.

Έμεινε στον τόπο μας περίπου δέκα χρόνια με την οικογένειά του. Έχει τρία παιδιά. Το Μιχάλη, το Σταύρο και τη Ρέα.

Διετέλεσε Πρόεδρος του πολιτιστικού Συλλόγου «Αναγέννηση».

Ερώτημα: Ποιος είναι τελικά ο Κώστας Μαύρος;
Απάντηση: Αυτός που ξέρει να αρμέγει τη γνώση

Τάδε έφη Παναγής Γεωργικόπουλος ερωτηθείς για τη ζωή του γαμπρού του Κώστα Μαύρου.

Ας κρατήσουμε τη φράση «Ξέρει να αρμέγει τη γνώση». Οι λέξεις αυτές τα περικλείουν όλα. Κι αυτό γιατί δεν θα πλέξουμε το εγκώμιο του συγγραφέα αποκλειστικά με δικές μας σκέψεις αλλά με όσα αυτός είχε πει ή είχε πράξει τότε σε μια Ακράτα που έσκυβε από το βάρος των πολιτιστικών πεπραγμένων, σε μια πόλη που οι κάτοικοί της αγωνιούσαν για το μέλλον αυτού του τόπου, σε μια Ακράτα πολύπειρη και πρωτίστως συλλογική. Μιλώ για τα χρόνια από το 1974 –1984.

Θα γυρίσουμε λίγο πίσω απόψε σε εκείνα τα χρόνια για να δούμε έναν άνθρωπο με φωτεινό πνεύμα, με άποψη για την κοινωνική προσφορά και με μοναδική διάθεση συνεργατικότητας. Σε εκείνη λοιπόν, την εποχή της έντονης πολιτικοποίησης, των αγώνων για κοινωνική δικαιοσύνη, συλλογική έκφραση και ομαδικότητα, μεσουράνησε ο Κώστας Μαύρος. Αναρωτιέμαι, ήταν μόνο το κλίμα που επικρατούσε την εποχή εκείνη ή ήταν και το άτομο που με την επαναστατικότητά του έδωσε άλλον αέρα στο σχολείο και ως Πρόεδρος στο φιλοπροοδευτικό, τότε αποκαλούμενο, Σύλλογο Αναγέννηση;

Οι συνεργάτες του στο συμβούλιο, οι μαθητές, οι συνάδελφοι αλλά και οι φίλοι οι καρδιακοί, αυτό έχουν να πουν. Ο Μαύρος ήταν ένας επαναστάτης και η προσφορά του έχει αναμφίβολα καταγραφεί θετικά στην Ακράτα. Δίδαξε ήθος και αγάπη στη ζωή. Μόνο καλές μνήμες έχουμε από αυτόν, είπαν η Μαρία, ο Σίμος, η Ελένη, ο Ντίνος, ο Γιώργος, η Βούλα, ο Βασίλης και τόσα άλλα Ακρατινόπουλα. Ο κατάλογος των ονομάτων είναι μακρύς όσες και οι ανήσυχες νεανικές ψυχές που συναθροίστηκαν τριγύρω του. Από κάθε εκδήλωση που έφερε τη σφραγίδα της Αναγέννησης, δεν κρατούσε τίποτα γι’ αυτόν. Δεν οικειοποιήθηκε την επιτυχία της παρά τη μοιράστηκε με σεβασμό και πάντα σε ισότιμη βάση με τους συνεργάτες του. Εθελοντές όλοι τους σε μια Ακράτα που καρδιοχτυπούσε στο ρυθμό του πολιτισμού και έβραζε σαν τη χύτρα στη χόβολη των τοπικών και σε εθνικό επίπεδο πολιτικών γεγονότων. 
Εμείς από την άλλη, η γενιά των σαραντάρηδων -τότε ανήσυχοι 15άρηδες έφηβοι του Γυμνασίου Ακράτας χτίζαμε συνειδήσεις, ανδρωνόμασταν, κερδίζαμε από το σχολείο που τότε επιτελούσε ρόλο πρωτίστως παιδαγωγικό και όχι προπαρασκευαστικό, όπως σήμερα. Ο δικός μας λοιπόν άνθρωπος  σφράγισε με τη σκέψη του τη γενιά μας. Το μετέωρο βήμα του πελαργού, μετέωρο στο ένα πόδι κυριολεκτικά, γινόταν σταθερός βηματισμός με συγκεκριμένο προορισμό κάτω απ’ το βλέμμα του.

Με τη δυνατή του φωνή μάς ξυπνούσε από το εφηβικό ονειροπόλημα της άνοιξης των νιάτων μας, των πρώτων ερώτων μας. Σα φουριόζος σέρσεγκας μάς κεντούσε τη σκέψη, το συναίσθημα, με άλλα λόγια, το νου και την καρδιά. Στις φωτογραφίες που ξέθαψα από τα μαθητικά άλμπουμ έμοιαζε με συμμαθητή μας με σήμα κατατεθέν το ατίθασο πυκνό μαλλί και το μουστάκι! Δείγμα την εποχή εκείνη αδέσμευτου πνεύματος και ανθρώπου που ήταν μια ανάσα κοντά στους μαθητές του. Το κουστουμάκι του κυρίου καθηγητή τον στένευε πάντα. Μαθητής του τότε, σήμερα πενηντάρης στο στίβο της ζωής, μου εκμυστηρεύτηκε: «Από την εποχή του Γεωργακόπουλου και του Μπαρμπούα περάσαμε στην εποχή του Μαύρου. Είχε μια μεγάλη αγκαλιά για τους μαθητές του».

Αλλά και σε εμένα προσωπικά, η φράση που μου είπε ο Μαύρος, όταν αποφοιτούσα από το Λύκειο Ακράτας, Τασία, κοίτα να με βγάλεις ασπροπρόσωπο, με οδηγούσε όλα αυτά τα χρόνια και πολλές φορές βάραινε μέσα μου ο ίσκιος της. Τότε, για τη δική μας φουρνιά είχαν νόημα οι κουβέντες αυτές. Υπάρχουν δάσκαλοι ορόσημα στη μαθητική ζωή μας και άλλοι που αλλάζουμε πεζοδρόμιο όταν τους συναντάμε. Ο Μαύρος ανήκει στην κατηγορία των πρώτων, δηλαδή των φωτεινών φάρων στη διαδρομή την πρώτη που μας σημαδεύει ανεξίτηλα. Κι αυτό γιατί έπαιρνε πιο πολλά από όσα έδινε στους μαθητές του. Χάρισμα μοναδικό για έναν άνθρωπο. Είμαι σίγουρη ότι πολλοί μαθητές του θα του χρωστούν σε αυτή τη ζωή «το ευ ζην».

Δεν ξεχνώ ότι σήμερα η βραδιά είναι αφιερωμένη στο συγγραφέα Κ. Μ., αλλά έλα που ο δάσκαλος ρίχνει παντού τη βαριά σκιά του. Το δακτυλογραφημένο του κείμενο τότε στα 1981-82; «Αυτοαμφισβητούμενος Φαλλοκράτης», προτού δει το φως της δημοσιότητας από τις εκδόσεις Οδυσσέας, άλλαζε χέρια στα μαθητικά μας χρόνια θέτοντας νέα ζητήματα. Ήταν το θέμα συζήτησης στις παρέες μας τόσο για τον τρόπο γραφής όσο και για τη θεματολογία. Ο έρωτας, η αιώνια πάλη ανάμεσα στον άνδρα και τη γυναίκα, η πραγματική θέση της γυναίκας. Η επαρχία που ονειρεύεται να γίνει πόλη και αντίστροφα η πόλη που θέλει να γίνει πρωτεύουσα αλλά παραμένει ακόμα χωριό.

Ενθάδε κείται ένας γνήσιος αυτοαμφισβητούμενος φαλλοκράτης, φανταστείτε το ειδικό βάρος της φράσης αυτής αλλά κυρίως την αντήχηση που προκαλούσε μέσα μας, τις δονήσεις και τις απανωτές σκέψεις για το πρότυπο του άνδρα, για τη δύναμη της γυναίκας σε μια εποχή που η ελληνική κοινωνία έβγαινε από το τούνελ του επτάχρονου σκοταδισμού. Ο προοδευτικός και δημοκράτης καθηγητής δεν έμεινε στα λόγια. Έκανε πράξη με τη ζωή του τα όσα πίστευε. Με θεωρήματα και αποδείξεις κατέθεσε στις σελίδες των βιβλίων του έννοιες που απασχολούν κάθε σκεπτόμενο άνθρωπο. Κάθε ελεύθερο άνθρωπο.

Στα επόμενα βιβλία του «Οδός Σόλωνος 1965» και «Η ζωή εν κύκλω» εκδόσεις Οδυσσέας, η ίδια θεματολογία μοιάζει να τον τυραννά και σαν αιώνιος έφηβος που είναι, δεν βρίσκει απαντήσεις παρά μόνο όταν τις συναλλάσσει με τους αναγνώστες του σε αυτή την αμφίδρομη σιωπηλή επικοινωνία του γράφοντος με τον αναγνώστη.
Οι αναφορές στην Κύπρο δε λείπουν. Μόνο που γίνονται πολύ προσεκτικά, δήθεν μακριά από το συγγραφέα και τεχνηέντως αποστασιοποιημένες. Ψιμύθια που τοποθετούνται στην πλοκή με το νυστέρι του πλαστικού χειρούργου, γιατί φαίνεται ότι δεν έπαψαν ποτέ να πονούν και ενίοτε να αφορμίζουν από την ανοικτή πληγή. 
Βλέπετε, ήταν οι κουβέντες μας στις ψηλοτάβανες σχολικές αίθουσες, οι ατέρμονες συζητήσεις μας εν μέσω τριγωνομετρίας για τη ζωή, το άτομο, τον άντρα, την ύπαρξη σε ένα κόσμο άπιαστο και απερίγραπτο, ήταν οι συναντήσεις μας στο χώρο που συναθροιζόταν τότε η νεολαία της Ακράτας από 12-18 ετών εδώ πιο κάτω στο γκρεμισμένο σπίτι, στο Νικολοπουλέικο. Ήταν οι εκδηλώσεις για την ειρήνη, το Πολυτεχνείο, το θέατρο και τόσα άλλα. Όταν διαβάζω τα βιβλία του πονηρά χαμογελώ. Το καταστάλαγμα όλων αυτών που μοιραστήκαμε όλα αυτά τα χρόνια, ποτίζει τις σελίδες τους, τέλεια σκηνοθετημένο, πλεγμένο αριστοτεχνικά στο κουβάρι του μύθου.

Θα τελειώσω το πορτρέτο του συγγραφέα με μια αναφορά στη γλώσσα των τεσσάρων βιβλίων του. Είμαι σίγουρη ότι θα απασχολήσει τους κριτικούς και τους γλωσσολόγους. Μια γλώσσα με ρυθμό, με αρμονία, με σύνταξη ποιητική. Γλώσσα του νου και της ψυχής που θα συμβάλει στην ανανέωση της σύγχρονης λογοτεχνίας.
Το αντικείμενο βρίσκεται τις περισσότερες φορές στο τέλος της πρότασης «περιγελώντας» ρήμα και υποκείμενο. Κι  εκεί από τη θέση του τέλους μοιάζει να κοροϊδεύει κυρίαρχο καθώς είναι ακόμα και τον ίδιο το συγγραφέα.
Γλώσσα, θα έλεγα, του Ομήρου εγγόνι. Με έντονο το λόγιο στοιχείο και κυρίαρχη τη ροή μιας σφύζουσας από ζωή δημοτικής που θυμίζει τον παφλασμό του κύματος καθώς ξεσπάει στα βράχια.

Η πρόσφατη διετής σύμπραξη του δημοτικού σχολείου Ακράτας με σχολείο της Κύπρου, η γνωριμία με αυτούς τους υπέροχους ανθρώπους με έκαναν να διαπιστώσω ότι η κελαριστή γλώσσα, η γλώσσα των νησιών, η γλώσσα που μυρίζει ελλαδική ιστορία αρδεύει κατευθείαν από την κουλτούρα της  Μεσογείου αλλά και την αρχαία ελληνική γλώσσα παραδίνοντάς μας αυτούσιες και αλώβητες από το άρμα του χρόνου αρχαίες, ελληνιστικές και βυζαντινές λέξεις.
Η γλώσσα του ιδιότυπη, πάλλεται στο δικό της  ρυθμό. Γλώσσα αισθαντική, με έντονο τον παλμό της ζωής μέσα της και με κύριο χαρακτηριστικό της τον ορθολογισμό.  Η γλώσσα και στα τέσσερα βιβλία του μου μοιάζει σαν τις κολώνες των αρχαίων ελληνικών ναών. Δωρικές στον κορμό, ιωνικές με χλιδή και καλλωπισμό στο κιονόκρανο. Τέλειο συνταίριασμα αυστηρής λογικής και λυρικότητας, στοχασμού και αλληγορίας, όπου η μυθολογία έρχεται και δένει με την ιστορία, το συναίσθημα, τον πόνο, τους αγώνες. Το πάντρεμα αυτό  επιβάλλεται γεμάτο συμβολικότητα στον αναγνώστη.
Τα αυτοβιογραφικά στοιχεία με μαεστρία καμουφλαρισμένα μοιάζουν να μην ανήκουν πια στο δημιουργό τους αλλά στο αναγνωστικό κοινό τους.

Σήμερα στην εποχή της άκρατης Φελλοκρατίας που πανηγυρικά διαδέχτηκε με τη συνδρομή της εικονικής πραγματικότητας, τη Φαλλοκρατία, το Φεμινισμό και την κατακρεουργημένη Ισότητα των δύο φίλων, ο άντρας του Κώστα Μαύρου, είτε είναι ο αυτοαμφισβητούμενος φαλλοκράτης είτε ο πρωταγωνιστής Γλαύκος που θυσιάζεται στο ηφαίστειο για χάρη της αγαπημένης του, είτε ο ήρωας Ηρακλής έχει λόγο ύπαρξης. Όπως λόγο ύπαρξης έχει και η Ηώ, η θεά του φωτός. Σίγουρα έχουν πολλά να μας πουν. Να καταθέσουν το δικό τους αμόλυντο κόσμο σε έναν κόσμο ρημαγμένο και αστραφτερό. Ας ξεφυλλίσουμε αυτόν τον κόσμο. Ας τον υποδεχτούμε με ανοικτά τα μάτια της ψυχής μας. Μας περιμένει με αγωνία να μας εκμυστηρευτεί το τραγούδι της ζωής.

Στη συνέχεια, μεταξύ στίχων και ρυθμών, θα ακολουθήσουν δύο κείμενα ψηφίδες για το συλλογικό και ιστορικό Μαύρο. Με αυτόν τον τρόπο πιστεύουμε ότι θα γνωρίσετε καλύτερα το συγγραφέα και δικό μας άνθρωπο και έτσι, έμμεσα, εμείς οι άνθρωποι της Αναγέννησης να τον τιμήσουμε, αφού δεν έπαψε ποτέ να εκφράζει για εμάς το πραγματικό νόημα του συμμετέχειν. Του ποιείν πολιτισμό. Να κερδίζεις μέσα από τη συλλογική δραστηριότητα από ένα Σύλλογο και από όσα η μακρόχρονη ιστορία του σε διδάσκει. Να διδάσκεσαι και να πορεύεσαι καλύτερος δίχως να περιμένεις ανταμοιβή καμία εξόν από ένα χαμόγελο εξόν από ένα φιλικό χτύπημα στην πλάτη των δικών σου ανθρώπων.
Αυτός είναι ο Κώστας Μαύρος!

 

Αναστασία Ευσταθίου
18 Ιουλίου 2007

 

 

 

 

Блог http://webekm.com/ и още нещо.

Full premium theme for CMS

Bookmaker bet365 The best odds.